Afbeelding10.jpg

ICARO 

Achtergrondinformatie

Een van de meest opvallende kenmerken van ‘Amazonian Mestizo Shamanism’ is de icaro. Icaros (of Ikaros) zijn de magische liederen  of teksten - die gezongen worden, fluisterend of gefloten door sjamanen (en tovenaars) in Peru, ze zijn een communicatiemiddel met de geestenwereld.   Er is een gelijkenis tussen de twee woorden 'Icaro (de sjamanistische traditie van zingen in Peru), en 'Icarus' (het onderwerp van de oude Griekse mythe over de man, die te dicht bij de zon vloog). Het is alsof er een verbinding tussen Icarus, dronken door zijn vlucht, hoog in de lucht op zijn vleugels was gezet, en de magische sjamanistische nummers, welke hoog de geestenwereld in gaan.  Maar daar stop ook de vergelijking.

Clipboard08.jpg

De term icaro kan afkomstig zijn uit het Quechua werkwoord ikaray;  rook blazen voor genezing, of misschien van de Shipibo term ikarra, sjamanistisch lied. De icaro wordt gegeven aan de sjamaan door de spirits van de planten en dieren, en de sjamaan gebruikt het om die geesten of spirits op te roepen voor genezing, bescherming of om aan te vallen, en nog voor vele andere doeleinden zoals: het controleren van de visioenen van een andere persoon die ayahuasca heeft gedronken, liefdesmagie beoefenen, om de geesten van reeds  overleden sjamanen en healers op te roepen, het weer te beheersen, slangen afweren, verre planeten bezoeken, of tovenarij beoefenen. ' Zoals een sjamaan het plaatst, kan je de wereld van de geesten niet binnengaan terwijl je stil blijft.

Communicatie tussen de sjamaan en de planten via de icaro is tweerichtingsverkeer. De icaro is de taal van de plant. 'Als je met de plant een dieet hebt gedaan en haar icaro niet hebt geleerd,' 'dan weet je niets', wordt gezegd.  De icaro is de taal waarmee de sjamaan met de plant communiceert, en door de icaro zal de plant het antwoord geven.

Liederen zijn een belangrijk element voor alle inheemse volkeren in het Amazone regenwoud.   De Zuid-Amerikaanse sjamaan verschilt van de doorsnee mens op drie manieren, dewelke tevens de persoonlijke macht van de sjamaan vormen:  de visionaire ervaring, het verwerven van spirituele bondgenoten en het bekomen van liederen. Onder de Araweté is de meest voorkomende en de belangrijke activiteit van een sjamaan: zingen.

Het belang van het lied is vrijwel universeel in sjamanisme.

a2527670557_10.jpg

Het Sjamanistisch dieet

De traditionele manier waarop Sjamanistische  genezers in de Peruaanse Amazone hun icaro’s leren - of rechtstreeks van de geesten ontvangen, is door een regime van dieet (la dieta). De sjamaan ontvangt de melodieën terwijl hij in slaap, dromen of wakker is - terwijl ze in de geestwereld verdrinken door ayahuasca, of tijdens het plantendieet.

Het sjamanistisch dieet legt fysieke isolatie op; in  afgelegen junglegebieden weg van mensen, en een strikt celibaat en onthouding van bepaalde voedingsmiddelen: vlees, chili, pittig voedsel, vetten,  zout, suiker, sommige groenten en fruit) , evenals een vermijding van alcohol, ingeblikt voedsel en gekoelde en warme dranken.

Plant-therapy-Peru.jpg

De strengheid van het traditionele dieet staat alleen toe  om bepaalde riviervissen, rijst en groene plantains (gekookt of geroosterd) te eten. Het contact met de geestwereld wordt daardoor bereikt dankzij een dieet dat in samenhang met andere religieuze, esoterische, sjamanistische en spirituele tradities ook seksuele onthouding en isolatie inhoudt. Tijdens het dieet neemt de sjamaan (evenals de leerling sjamaan) verschillende brebajes (dranken) van plantas maestros (leraar planten) en palos maestros (leraarbomen) in de vorm van thee, gemaakt van de hars, bladeren of geschraapte stammen van planten en bomen, en of maceraten (van de schrapende bast of wortels van bomen), dit afgewisseld  met het nemen van ayahuasca. De keuze van de plantteachers om tot jou te nemen, evenals de wisselwerking tussen planten en bomen van het dieet met ayahuasca varieert van sjamaan tot sjamaan. Dit komt doordat veel sjamanen hun instructies krijgen uit de spirit-wereld, over hoe,hoe lang en op welke manier het dieet moet plaatsvinden.

Clipboard05.jpg

Het dieet is daarom de belangrijkste methode die de sjamaan gebruikt voor het leren, bevorderen en vooruitgang in hun kennis van de plantenwereldwereld en het ontvangen van krachten. In tegenstelling tot wat men meestal geloofde - met uitzondering van ayahuasca en een paar andere planten – hebben de planten van het dieet meestal geen psychotrope, geestveranderende werking. Visioenen ontstaan door een synergie-interactie tussen de voeding van het dieet en de planten van het dieet, die van nature complementair zijn met elkaar.

Dit is het kader waarbinnen de sjamaan werkzaam is en het is van groot belang om hiervan op de hoogte te zijn om het proces van het dieet te begrijpen en derhalve die van de oorsprong van de icaros. Elke plantteacher kan als cadeau een icaro geven aan de persoon die het sjamanistische dieet ondergaat en deze icaro wordt de communicatieverbinding tussen die plant zelf en de sjamaan. De ontvangen icaro is de magische methode waarmee de sjamaan direct met de spirit kan communiceren, en het kan gebruikt worden om deze spirit roepen, maw ook zijn eigenschappen te channelen . Hoe langer het dieet met een grote verscheidenheid aan plantteachers, hoe meer icaros een sjamaan kan ontvangen.

Maestro D. Juan Flores.jpg

De Meester sjamanen

Er zijn drie niveaus van sjamanen in het Peruaanse Amazonegebied: de Banco, de Sumi en de Muraya.

Een Banco, is een meester sjamaan die overheersing heeft over de jungle en de hemelrijken, ze zijn gespecialiseerd in het diagnosticeren, genezen of divineren nadat ze zijn in trance zijn gegaan, met hun gezicht naar beneden in hun klamboe. Hij is een genezer van de grootste macht en reputatie, wordt vaak een banco, bankje, stoel genoemd. Banco's worden opvallende vaardigheden toegeschreven, zoals op twee plaatsen tegelijkertijd zijn. Een banco heeft de kracht om te vliegen met snelheid en vaardigheid, heeft krachten van genezing, en kan shapeshiften in allerlei dieren - alligators, boas, dolfijnen en vogels; een banco puma kan in een jaguar veranderen.

Om een banco te worden, moet men meer dan veertig jaar lang op dieet zijn; daarom zijn de meeste banco's oud, en de meeste verlaten nooit hun plaats in de jungle. De term kan worden gecombineerd met termen voor sjamanistische specialiteiten en subspecialiteiten: een sjamaan kan een banco ayahuasquero, banco tabaquero, banco sananguero zijn.

Clipboard06.jpg

De Muraya. Een andere term gevonden bij mestizo genezers is muraya. Een muraya is een sjamaan die toegang heeft tot het sub-aquatische rijk, met controle over de watergeesten (yacurunas) zeemeerminnen en rivierdolfijnen.  Er is weinig consistentie in het gebruik van deze term. Don Agustin Rivas geeft een statushiërarchie die begint met muraillo, dan muraya, dan alt muraya, dan altomando muraya, en uiteindelijk banco, het hoogste niveau van kennis, die een dieet van een volledig jaar nodig heeft, alleen in de jungle leven zonder seks en alleen rijst en plantains eten, en soms ook apen uit de jungle.

De Sumi. De term sumi of sume wordt voornamelijk gebruikt om te verwijzen naar een meester sjamaan die het vermogen heeft om naar de onderwaterwereld te gaan. Dit is een belangrijke vaardigheid. De niet-menselijke personen die onder het water leven - de yacuruna of watermensen en de zeemeerminnen - worden vaak beschouwd als een goede kennis van genezende en magische icaro’s, die zij bereid zijn te delen met een onverschrokken sjamaan. Bovendien zijn deze wezens seksueel verleidelijk en kunnen ze iemand met seksuele doeleinden ontvoeren; een sjamaan moet ze kunnen dwingen hun gevangenen op te geven, vaak met behulp van icaros die van de onderwaterwezens zelf zijn geleerd.

Zelf heb ik gestudeerd met een Franse Curandera Ema'a Drolma Mata, daarna bij de Shipibo-indiaan Don Daniel Arevalo en nu heb ik mijn nieuwe Maestro gevonden in Don Juan Flores uit het Mayantuyaca centrum bij ‘the boiling river’.

De rol van de icaro

Er zijn duizenden icaros, en sommige sjamanen hebben een repertoire van meer dan 100 icaro’s.  Mijn ervaring hierin is, dat dit niet altijd nodig is om een goede sjamaan te zijn.  Ik heb de beste ervaringen gehad met sjamanen met een beperkt repertoire, zoals Don Daniel Arevalo die op zijn oude dag gewapend was met een 20-tal icaro’s en hiermee het hele universum kon bezingen. Als de icaro tot jou komt, kan men het gebruik ervan onmiddellijk weten, of het gebruik ervan kan duidelijk worden terwijl men blijft zingen.

Er zijn icaro’s om een spirit op te roepen, voor bescherming, om te leren, om kennis over te dragen en voor genezing. Er zijn icaro’s om een slangenbeet te genezen, om verre geliefde naar huis te laten terugkeren, om iemand een goede jager te maken,  de ziel terug naar het lichaam te laten keren, om  kracht aan de ayahuasea-drank te geven," de ayahuasea visioenen te verhelderen, 'de deelnemers te zegenen in een genezingsceremonie, te beschermen tegen bliksem en donder, om de ruimte te smudgen , om een tovenaar in slaap te doen vallen, de grijze boa’s aan te roepen, de bevalling te vergemakkelijken, de beschermende spirits van het water te aanroepen, de spirits van Tobacco en andere planten aan te roepen, het lichaam te purifiëren, het lichaam te versterken, te beschermen tegen tovenarij, de geest van een dode sjamaan op te roepen, om te kunnen ‘zien’, uitlokken van overgeven, en ook om te doden.

Clipboard07.jpg

Soms is de connectie tussen lied en doel zeer metaforisch. Zo is er bvb een ‘icaro del ninacuru’, het lied van de ninacuru, een insect waarvan de ogen worden gezegd dat ze lijken op de koplampen van een auto. Door dit lied te zingen kan de sjamaan lichten uit zijn ogen laten komen en een persoon opsporen die ontvoert is door de yacuruna, de mensen van de wateren. De toukan wordt gezegd, zingt een droevig en mooi liedje in de avond om een vrouwtje aante trekken. Door de icaro de la pinsha, het lied van de toekan te zingen, kan men een vrouw doen huilen en haar liefde winnen. Zo kan men de kracht van een steen aanroepen om een zwakke patiënt te versterken of een condor aan te trekken als je een zwakke maag hebt, aangezien er dieren zijn die rotte dieren kunnen eten en nooit maagpijn krijgen. 


Zo kan men dus icaros gebruiken voor zowat elk doel. Maar drie primaire functies zijn :

  1. om spirits op te roepen,

  2. om objecten te "genezen" en ze te versterken met magische kracht en

  3. om de visioenen die door ayahuasca worden geïnduceerd te moduleren.

shutterstock_109034414-kopi.jpg

De Arkana

De sjamanen van het Peruaanse Amazone hebben ook een concept dat zij de arkana noemen. Dit is een onzichtbare energetische bescherming - die kan worden gegeven door stenen, kristallen, engelen, regenbogen, plantteachers, geestelijke bondgenoten van dieren zoals de jaguar, de adelaar, de condor of andere entiteiten - die door de sjamaan voor allerlei doeleinden worden verricht , vooral tijdens ayahuasca ceremonies. De arkana wordt door de sjamanen zelf gebruikt, allereerst voor hun eigen bescherming, dan voor de bescherming van de deelnemers (leerlingen en patiënten) die deelnemen aan het ayahuasca ritueel, zodat iedereen beschermd kan worden tegen potentieel kwaadaardige aanvallen van brujos (heksen), concurrerende sjamaan of kwade geesten. De arkana - zoals de icaros - wordt ontvangen tijdens het sjamanistische dieet. Elke arkana is anders en elke ayahuasca ceremonie heeft zijn eigen arkana.

Specifieke icaros worden ook gezongen bij het brouwen van een plantenmengsel (el brebaje) terwijl ze worden voorbereid door de sjamaan. In dit geval worden de icaros meestal zacht gefluisterd naar de plant, en worden ze gebruikt om de energie op te laden met positieve energie en bescherming. Alle krachtplanten - evenals dieren, en niet levende dingen zoals bergen of lagunes - worden geacht een geest (genio) of een moeder (madre) te hebben die uiterste zorg en respect eist.

4e304adfd4b7ce431dbecfa95dcbd868.jpg

Shipibo-Conibo sjamanen (onanyas) zingen normaal twee of drie soortgelijke icaros in volgorde wanneer ze zien dat hun patiënt erg ziek of slecht voelt. Zij doen dat omdat ze, wanneer ze een diepgewortelde conditie hebben - of het nu fysiek, emotioneel, mentaal of spiritueel is - het meer tijd nodig heeft om de genezing te kunnen uitvoeren, en zo brengt het  zingen van een aantal icaros ze in staat hun patiënten beetje bij beetje te reinigen. Bij het werken aan patiënten roepen Amazone Sjamanen in Peru hun geestelijke bondgenoten eerst aan: en zodra ze de hulp van de geesten hebben gevraagd, kunnen zij hun behandeling beginnen.

De Icaro wordt niet alleen gebruikt om de spirit van een plant of dier op te roepen, maar het wordt ook ingezet bij de spirit van de mens.De sjamaan gebruikt het passende lied om een verloren of gestolen ziel op te roepen.Mensen met psychische aandoeningen waarbij de ziel versplinterd is, kunnen baad hebben bij deze icaro’s zodat de fragmenten van de ziel terug worden gegroepeerd en je weer ‘heel’ wordt. Ook worden de spirits van overleden en zelfs ook levende sjamanen of helers opgeroepen om van hun krachten gebruik te maken.

Men kan ook icaro’s fluiten of zingen boven een voorwerp om het kracht te geven.  Water waarover een icaro is gezongen of gefluisterd en tabakrook is geblazen heet aqua icaraday. 

Een voorwerp genezen of kracht geven, wil zoveel zeggen als een voorwerp de macht te geven om de kracht te hebben die eerder door het voorwerp werden genegeerd omdat ze er origineel niet was  van bij de geboorte of bouw van het voorwerp.

Een sjamaan kan zowat elk object genezen; een zaadketting, een armbad van slangenhuid, een lok haar enz.  Het meest belangrijkste is een  medicijn: de sjamaan zingt de icaro van de spirit die het object gaat binnendringen. Het voorwerp zal vanaf dan een bepaalde lading dragen of frequentie uitstralen: leven geven, liefde, jeugdigheid, vergeetachtigheid, seksuele overvloed, kwade spreuken of de dood.  Hetzelfde object dat eens diende om te genezen kan na het werk door de sjamaan dienen voor  bvb ziek maken of doden.

Pusangas

Een manier om pusangas te creëren, liefdesharms, is door de juiste icaro te blazen op een object-zeep, parfum, doek, die vervolgens wordt verleend, aan de persoon die het wenst, waardoor hij verliefd wordt. Een sjamaan kan ook een foto van de gewenste persoon, bewaaien.

Clipboard09.jpg

De Shipibo Icaros

De icaros die door de Shipibo-Conibo-sjamanen/ genezers worden gezongen, zijn heel verschillend van de icaros van sjamanen die behoren tot andere etnische groepen. Shipibo icaros dragen altijd het onderscheid van een verandering van de stem- of vocale toonhoogte, die vaak afwisselt tussen een sterke, mannelijke toon en die van een meer delicate, hoogwaardige, vrouwelijke toon. Dit staat bekend als de 'dual choir' zangstijl, en voor de Shipibo sjamanen is er een specifieke manier om met de vrouwelijke geesten te communiceren.
Deze dubbele koorstijl is een van de belangrijkste elementen van onderscheid tussen Shipibo icaros aan de ene kant en alle andere icaros aan de andere kant. Door naar Shipibo icaros te luisteren is het duidelijk hoe de sjamanen in een open gesprek in verbinding staan met hun spirithelper, waaronder de altijd aanwezige spirit van de ayahuasca: Nishi Ibo

Als er een vrouwelijke spirit verschijnt is de sjamaan genoodzaakt om te zingen als de vrouwelijke spirit, hij moet als het ware shapeshiften in de spirit terwijl hij haar krachten ontvangt. 

L1050993.JPG

Don Daniel stelt dat hij zijn icaro's niet opzettelijk zingt in deze dual choir mode, en als hij het doet, volgt hij niet een rationele beslissing; want wanneer de vrouwelijke geesten aankomen of worden opgeroepen zingen ze zelf met een zeer delicate, hoge stem. Afgezien van een 'akoestische brug' tussen de geestwereld en de dorpswereld, kan het ook gezegd worden dat de Shipibo sjamaan een 'akoestische brug' is tussen de geestenwereld en de patiënt, evenals een 'akoestische brug' tussen hen en vrouwelijke en mannelijke geestelijke entiteiten die er doorheen opereren.

Er valt wel wat te zeggen over het feit dat het bijzonder is dat dit enkel bij de shipibo voor komt en niet bij alle andere etnische groeperingen die werken met Icaro’s .Waarom toont een vrouwelijke spirit zich enkel zo bij de Shipibo?

Hoge en lage stemmen hebben vooral de kracht om zeer hoog en diep te bewegen in jouw energielichaam.  Het doet je hoger en verder reizen.  Het dual choir zingen (twee gezangen door mekaar) zorgt er voor dat je je persoonlijkheid helemaal verliest, dat is toch mijn ervaring.  Het is alsof je in twee wordt gespleten en enkel puur zijn blijft over.

Clipboard10.jpg

MELODIEEN,  MAGIE EN ONTWERPEN

De plek waar icaros in hun volle kracht en schoonheid kunnen worden gewaardeerd, is tijdens de ayahuasca-ceremonie, wanneer de melodieën en liedjes die door de sjamaan worden gezongen letterlijk de buitenaardse reis van een deelnemer langs de precieze trajecten van een aangepast visueel - en visionair - landschap begeleiden. Dit geldt met name voor Shipibo icaros, die op een visuele manier gezien kunnen worden door de ingewikkelde luminescerende ontwerpen (quené) van de Shipibo-mensen zelf. Deze ontwerpen herinneren zich aan fosfene visies en zijn diep ingebed met Shipibo kosmologische motieven, en ze kunnen op een akoestische, auditieve manier door mensen onder invloed van de geestwereld worden waargenomen.

Shipibo-ontwerpen geven uitdrukking aan de dwingende noodzaak om de kosmische, hemelse orde op de aarde te brengen, orde in chaos te brengen, om de harmonie te herstellen. Voor de Shipibo heeft het hele universum drie kosmische gebieden - de bovenste wereld, die door de grote hemel wordt vertegenwoordigd : Slang (de Melkweg) - de wereld om hen heen waar we leven in de alledaagse - en de onderwereld. Voor de Shipibo- Conibo zijn deze drie kosmische regio's gemaakt van en bedekt met quené-ontwerpen, nauw verweven, voortdurend opkomende, samenvoegend en onophoudelijk verschuivend van het onzichtbare naar de zichtbare rijken. Hun sjamanen fungeren als tolken en zijn de focus van de relatie die bestaat tussen medicijnen, de kosmos, quené-ontwerpen en muziek. Bedwelmd en verlicht door ayahuasca, zijn ze in staat om toegang te krijgen tot de verschillende rijken van de schepping.  Tijdens een ayahuasca ritueel zijn tabaksrook, geurig water en parfums, en visionair quené ontwerpen (vertaald in magische teksten als icaros), zijn de sleutelhulpmiddelen van de genezingsmethode toegepast - op een audio-, visuele en sensorische manier door de Shipibo sjamaan, om de patiënt te genezen.

Mijn persoonlijk verhaal

33429694_10216663378840048_6971252720552378368_n.jpg

Toen ik voor het eerst een icaro hoorde was ik meteen betoverd.  Ik was zelf muzikant maar had mijn eigen stem nog niet ontdekt.  Er diende zich een Sjamanistische opleiding aan en zonder dat ik het goed besefte begaf ik mij in mijn eerste nachtelijke ayahuasca ceremonie. Een beleving die ik tot op de dag van vandaag nog levendig herinner.  De sjamane Ema’a Drolma Mata waarbij ik die tijd een jaaropleiding ging volgen, schonk  al meer dan 30 jaar dit voor mij nog onbekende medicijn uit het regenwoud.  De Ayahuasca zette mijn hele wereld op zijn kop en veranderde mijn ‘richting’ voorgoed.  Ayahuasca legt als het ware een brug tussen de spiritwereld en onze rationele wereld. Op zich is er geen verschil en is er maar één.  Maar toch hebben wij mensen gekozen om vooral onze rationele kant verder te ontwikkelen en die zogezegd andere wereld  af te blokken.  Dit wordt duidelijk in het volgende hoofdstuk over de Tonal en de Nagual.

536058_4732630432527_1311728437_n.jpg

Door de jaren heen ontdekte ik ook mijn eigen stempotentieel en begon ik zelfs les te geven in stembevrijding en stemontdekking.  Ik leerde de icaro’s zingen bij Ema’a en later trok ik naar Peru om daar bij Don Daniel Arevalo (shipibo indiaan),  mijn belangrijkste initiaties te ontvangen.  Ik volgde hem nauwkeurig in al zijn stappen en hoe deze  een zekere structuur bracht in de klanken, die op magische wijze de mensen begeleiden.

Mayantuyacu-Sanctuary-Peru.jpg

Op algemene aanvraag startte ik met het onderrichten van deze bijzondere manier van zingen.  Zelf ben ik deze techniek van zingen gaan leren vanuit een persoonlijke noodzaak of verlangen.  Iedereen heeft zijn/haar unieke manier om contact te maken met de Nagual of jouw ware pure natuur.  Het gaat er om een kier te creëren tussen twee werelden, een brug als het ware.  Als je deze neemt zie je anders, duidelijker en 'weet' je meteen zonder enige vorm van kennis.  Voor mij was de poort naar dit ‘weten’ ; muziek en later ook de stem.    Het heeft mij heel wat inzichten gebracht over zaken die ik eigenlijk al deed maar nu werd het een ware wetenschap.  Dankbaar ben ik voor al mijn meesters op dit pad die mij hielpen te 'zien'.  Dank aan Ema'a Drolma Mata voor de jarenlange initiaties.  Dank aan Don Daniel Arevalo en zijn familie voor het dieper initiëren in de Icaro's.  Dank aan Don Mamerto om mij bij te staan in de angstige momenten bij het verliezen van de menselijke vorm.  Dank aan moeder aarde om mij te dragen.  En dank aan mijn gezin en mijn vrouw om mij bij te staan.

jaguar5_a54bb7ce.jpg

Mijn laatste reis naar Peru in 2018 heeft wederom veel in beweging gezet. Ik ontmoette Maestro Juan Flores en startte een nieuw leerproces met hem. Het werk ter plaatse met de Maestro en vervolgens doorgaan met het dieet met de verschillende planten hebben de grote sprong gemaakt naar het werk als curandero. Een pad van diepgaande persoonlijke heling voor mezelf, een weg naar binnen, focus houden en persoonlijke kracht bevatten. Ik ben dankbaar voor de krachtige zachtheid die ik nu diep in mij waarneem.

We zullen elkaar weer ontmoeten